Casablanca is zo’n stad die niet meteen in aanmerking komt voor ‘mooiste vakantiefoto’. Het is ook niet de meest bekende stad van Marokko, maar geloof me, ga toch maar eens kijken, dan snap je waarom een bezoek aan de grootste stad van het land een goed idee is.

Casablanca begon zijn geschiedenis ergens in de 7e eeuw als kleine Amazighnederzetting met de naam ‘Anfa’ (wat ‘heuvel’ betekent). Het vruchtbare kustgebied en de strategische ligging aan de Atlantische Oceaan lokte, naast de inheemse bevolking, ook Romeinen, Arabieren, Portugezen, Spanjaarden en Fransen, met andere woorden, zo ongeveer iedereen die doorhad dat er in en rond het oude Anfa iets interessants te beleven viel. Omgedoopt tot Dar el-Beida (witte huis of casa blanca) is Casablanca vandaag vooral het economische hart van het land met de drukste luchthaven en de grootste zeehaven. Met meer dan 3,2 miljoen inwoners is de ‘witte stad’ levendig en bruisend, modern en westers en net daardoor des te verrassender.

[beeld Wikipedia: 'Casablanca, de witte stad']

Van vliegtuigstoel naar Afrikaanse bodem

Een bewolkte vrijdagavond, een eerste kennismaking met mijn reisgenoten aan gate B05 van Brussels Airport, een eerste leuke babbel overgoten met de eerste grapjes en het eerste gelach, wachtend op het toestel van Royal Air Maroc dat ons via Frankrijk, Spanje en de Straat van Gibraltar (hopelijk) veilig en wel naar Marokko zal brengen.

Dag België waar aan de horizon de avondmist al komt opzetten terwijl boven de wolken de zon nog steeds schijnt. Die wolken drijven als een pak opgeplooide watten aan het vliegtuigraam voorbij en uiteindelijk houdt de zon het voor bekeken na een lange werkdag en zakt als een gouden schijfje dieper en dieper weg in de witte wolkenlaag.

Na een soepele vlucht van 3 uur en 20 minuten wordt de daling ingezet en verandert de donkerrode hemelwereld boven in een miniatuurwereld beneden. Meteen na de landing op Mohammed V Airport komt ook het besef dat we echt ergens anders zijn, in een ander land, op een ander continent! En dat klinkt ineens veel groter dan een boardingpass en stoel 12F doen vermoeden.

De gebruikelijke chaos op de luchthaven, de lichte paniek omdat er 2 mensen ontbreken, de opluchting te ontdekken dat die een andere vlucht namen en al in het hotel zijn, bagage ingeladen in de wachtende minibus, een vlugge ‘good evening, nice to meet you’ voor de chauffeur die 21 dagen lang met ons door Marokko mag toeren …

Overspoeld door veel ineens heb ik even een momentje nodig om alle info, alle indrukken te verteren: de warme lucht bij de eerste stappen buiten Terminal 2, de andere klanken, de combinatie van Frans en Arabisch en de haastige drukte bij het verlaten van de luchthavenparking. Alles voelt tegelijk vertrouwd en totaal nieuw. Europa is opeens ver weg, ook al heeft de vlucht geen halve wereldreis geduurd. Dat is misschien precies het mooie aan Marokko: het ligt dichtbij, maar het voelt als een sprong naar een andere wereld.

De rit naar het hotel: welkom in Casablanca

De rit van de luchthaven naar het hotel was meteen een spoedcursus ‘Casablanca voor beginners’. Eerst de brede A3 snelweg met links en rechts groene grasstroken en een tuinslag die simpel maar effectief dienst doet als watervoorziening, de palmbomen in alle maten van XS tot XXL, een ‘gare de péage’ en ‘air de repos’ op z’n Frans, nog meer Frans op de reclameborden en zelfs Mr. Bricolage en Le Supermarché zijn de zee overgestoken.

Dan een stad die langzaam openschuift met appartementsgebouwen, hier en daar iets groot en wit en koloniaals, dan weer strak en eigentijds. We passeren winkels, een park, hotels. Dichter naar het centrum wordt het verkeer drukker, de claxons luider, de terrasjes voller, ja hoor, ook op dit late uur. Auto’s, taxi’s, brommers, moto’s en mensen … alles beweegt hier als het ware ongeorganiseerd en kriskras door elkaar. Dit is Casablanca, een stad die leeft, werkt, toetert en doorgaat in haar rol als de werkende motor van Marokko.

De Hassan II-moskee: grootser dan groot

Als je bezoek aan Casablanca beperkt is tot een halve dag (zoals in ons tourprogramma) dan is de Hassan II-moskee het enige monument in de stad dat je Moet (met hoofdletter en vetgedrukt) zien! Dit bouwwerk is niet gewoon indrukwekkend, het is indrukwekkend in het kwadraat waarbij je automatisch stil en ademloos van pure verwondering blijft staren naar die minaret tot je nekspieren protesteren want ja, ze is écht zo hoog.

En dat is nog maar het begin. Het totale terrein van de moskee is met een oppervlakte van 9 hectare gewoonweg gigantisch. De ligging aan de Atlantische Oceaan, voor een deel op het land en voor een deel boven het water, is spectaculair en blijkbaar geïnspireerd op een vers uit de Koran waarin staat: de troon van God, gebouwd boven het water.

[beeld Freepik.com]

Zin in een rijtje cijfers?

De moskee werd ontworpen door een Franse architect en gebouwd tussen 1986 en 1993 in opdracht van de vroegere koning Hassan II. Het is één van de 7 grootste moskeeën ter wereld en de grootste van Afrika met plaats voor maximum 105.000 gelovigen (25.000 binnen en 80.000 buiten op het plein). De gebedsruimte met een gebeeldhouwd houten balkon is 200 m lang en 100 m breed. De rituele wasruimte in de kelder telt 41 marmeren fonteinen in de vorm van lotusbloemen. Het complex wordt bekroond met een minaret van 210 m hoog, de op één na hoogste ter wereld. Aan het enorme project werd dag en nacht gewerkt door 2.500 bouwvakkers en 10.000 ambachtslieden.  

Wat deze moskee zo bijzonder maakt, is niet alleen de grootte, maar ook de details. Alles lijkt hier met eindeloze precisie én artistieke overgave gemaakt. Cederhout uit de Midden-Atlas, marmer uit Agadir, 10.000 m² mozaïeken met 80 verschillende geometrische patronen, ingewikkeld houtsnijwerk en pleisterwerk als een kanten tapijtje met verzen uit de Koran  — het is alsof heel Marokko zijn mooiste ambachtelijke visitekaartje op één plek heeft afgegeven. Alleen de witte granieten zuilen en de 57 kroonluchters in Muranoglas werden geïmporteerd uit Italië.

Daarbij is het gebouw niet alleen traditioneel, maar ook onverwacht een technisch meesterwerk met een uitschuifbaar cederhouten dak van 1.100 ton dat in slechts vijf minuten kan worden geopend, speciaal ontworpen systemen om aardbevingen te weerstaan, elektrisch aangestuurde deuren, een avondlijke groene laserstraal die 30 km de lucht in schijnt in de richting van Mekka, een lift in de minaret, en glazen vloeren boven de oceaangolven. Traditie en technologie hebben elkaar hier duidelijk gevonden.

Waarom je deze moskee absoluut moet zien?

Omdat deze plek extra bijzonder is voor niet-moslims, want de Hassan II-moskee is één van de weinige moskeeën in Marokko die je ook van binnen mag bezoeken (via een rondleiding met gids). En geloof me: doen. Zeker doen. Zelfs als architectuur normaal niet bovenaan je lijstje staat, is dit zo’n plek waar je spontaan denkt: oké, hier maak ik graag een uitzondering voor.

Niet alleen de buitenkant is overdonderend, maar binnen voel je pas echt hoe monumentaal en tegelijk verfijnd alles is. De gebedsruimte, het licht, de versieringen, het uitzicht over de oceaan — de Hassan II-moskee is geen gewone bezienswaardigheid, het is een ervaring waar architectuur, spiritualiteit en pure overdaad elkaar perfect in evenwicht houden. Het is een plek die tegelijk de grootsheid van geloof, de trots van een land en de erfenis van eeuwenoude ambachten samenvat.

Omdat foto’s altijd een beetje liegen. Ze tonen de vorm en geven een idee van de grootte, maar ze vangen nooit het kippevelgevoel dat je krijgt wanneer je op dat plein staat met de Atlantische wind in je gezicht, het geluid van de oceaangolven in je oren en dat gigantische bouwwerk achter je. Omdat foto’s de sfeer, de opwinding en de ontroering missen van dat bepaalde moment, het moment waarop je jezelf verliest in de oneindige details van een kunstwerk!

Tip 1: Bij de moskee zit een klein museum (inkom inbegrepen in het ticket) met info over de bouw van de moskee, de speciale technieken en de materialen die gebruikt werden. Ook kan je delen van het plafond, de wanden en de sierpilaren van dichtbij bekijken.

Tip 2: Neem een warme trui of jas mee want de wind vanaf de oceaan kan koud aanvoelen en de wandeling van het ticketkantoor naar de hoofdingang van de moskee bedraagt 500 m.

Tip 3: Bezoekers wordt gevraagd om schouders en knieën te bedekken en een hoofddoek voor vrouwen wordt aangeraden uit respect maar is geen verplichting voor toeristen. Schoenen zijn niet toegelaten in de gebedsruimte. Je krijgt een tasje om ze in te bewaren tijdens het bezoek.

Mijn eerste Marokko-indrukken

Mijn eerste indruk van Marokko? Levendig, warm, verwarrend en nogal overweldigend. Het is een land dat niet op fluistertoon bij je binnenkomt. Het komt eerder binnen met geur en kleur, geluid en tempo. Casablanca is daarin misschien de perfecte eerste kennismaking: geen netjes opgemaakte postkaart, maar een stad die je meteen laat voelen dat Marokko veel meer is dan alleen romantische riads en kronkelige soeks.

Hier staat hedendaags stadsleven gewoon naast religieuze traditie en koloniaal verleden. Hier kijkt de moskee uit over de oceaan en wordt de straatdrukte onderbroken door rustpunten die je niet zag aankomen. En ergens tussen luchthaven, busrit, hotel en moskee landt voor de 2e keer het besef: ik ben niet gewoon op reis, ik ben in Afrika voor de allereerste keer in mijn leven. Niet als cliché, niet als groot woord, maar als werkelijkheid. En dat maakt die eerste dag in Casablanca meteen eentje die blijft hangen.

Praktische info

🌎Reis georganiseerd door reisorganisatie 'Koning Aap' (https://koningaap.be/)

✈ Vlucht (3.20 uur van Zaventem naar Casablanca) met 'Royal Air Maroc' (inclusief gratis maaltijd en drankjes aan boord – altijd een meevaller!)

🚐 Vervoer ter plaatse met minibus en chauffeur van 'New Express Maroc Tours' - Agadir  

🛌 Overnachting in Casablanca in 'Hotel Kenzi Basma' – Boulevard Moulay Hassan I (keurig hotel met deftig ontbijtbuffet en bagageservice dus geen gesleur met koffers naar en van de kamer!)

🏁 Afstand luchthaven 'Mohammed V' naar centrum Casablanca via A3 (tolweg): +/- 35 km 

📌Adres van de Hassan II-moskee: Boulevard Sidi Mohamed Ben Abdellah / gelegen aan de noordwestkust van de stad / Inkom: 140 DH – tickets te koop in het museumkantoor van de moskee / toiletten aan de kassa en in de wasruimte in de kelder