Wie het Pieterpad bewandelt, weet het: elke etappe heeft zijn eigen charme. Maar etappe 18, van Groesbeek naar Gennep, is een bijzonder stukje Nederland dat je verrast met glooiende heuvels en wijngaarden, mysterieuze bossen en een snufje Limburgse gastvrijheid. We laten Gelderland achter ons en gaan op verkenning in een landschap met Maasterrassen, stuwwallen, rivierduinen en moerassen op de grens tussen Duitsland en Nederland. In deze aflevering nemen we jullie graag mee op een avontuurlijke wandeling langs alle hoogtepunten van deze route!

Zondagochtend, halftien, een idioot huppeldansje en de rugzak met mijn minimale bezittingen zit ook weer goed. Een laatste blik op onze trekkershut en over het erf van de ontwakende boerderij ‘De Hoge Hof’ stappen we de horizon tegemoet, over een smal graspad tussen de weilanden door. De zon hangt als een felwitte spot aan de bleke hemel. Een heiige sluier legt een zilveren waas over het glooiende landschap in de verte. We zijn op weg naar het kleine centrum van Groesbeek, naar het startpunt van etappe 18 van het Pieterpad.    

De Zuidmolen in Groesbeek: een goed beginpunt

We missen wat wit-rode markeringen en ook de Pieterpad-gids is met de vage uitleg ‘… in zuidelijke richting volgen’ niet erg duidelijk. De Groesbeekse Zuidmolen, een karakteristieke korenmolen uit 1857, lijkt ons een goed beginpunt. We krijgen al meteen het gevoel in een typisch Hollandse ansichtkaart te zijn beland. Geen ronddraaiende wieken want de molen werkt niet op zondag, wel een wapperende rood-wit-blauwe vlag, een wegwijzer met keuze uit maar liefst 15 richtingen en een Pieterpad-aanduiding naar rechts, de Mooksebaan op. Een villawijkje door en na 500 m is daar de 1e grindweg en het 1e kleine stukje bos.  

Het Groesbeekse Bos: wandelen tussen oude reuzen

Na het drukke zondagse centrum is het hier stil. We horen alleen het gefluit van de vogels en het ruisen van de bladeren. Het pad slingert tussen statige beuken en eiken door en vindt zijn weg langs de kronkelende lijnen van oude houtwallen. Het heeft iets magisch, dit bos waar in 1822 de laatste Nederlandse wilde wolf werd doodgeschoten. Een heuvel in het bos kreeg dan ook de passende naam ‘Wolfsberg’.

Sinds een aantal jaren zijn ze echter terug, de wolven, van heel lang weggeweest, gepromoveerd van opgejaagd wild naar beschermde diersoort en niet iedereen staat om dit nieuws te juichen. Wij zijn ze niet tegengekomen in het Groesbeekse Bos, dat overkomt alleen Roodkapje!

Klein Amerika: een vleugje buitenland in Nederland

Een brede zandweg loopt het bos uit en met een knipoog naar het verre continent doorkruisen we Klein Amerika. De naam klinkt buitenlands maar het is gewoon een lieflijk stukje Groesbeek met een onwaarschijnlijk open zicht over rijen en rijen wijnstokken. Voor wie denkt dat goede wijn alleen uit Frankrijk komt: think again! Langs de route liggen zo’n 20 hectare aan druivenranken van maar liefst 7 wijngaarden. We wandelen letterlijk tussen de flessen rood en wit en rosé.

Het heuvelachtige landschap van Klein Amerika speelde ook een historische rol op het actietoneel van WO II als landingszone voor 2.291 Amerikaanse parachutisten en honderden Waco-gliders of zweefvliegtuigen. In de winter van 1944/1945 bewaakten en verdedigden zij het front tussen de rivieren Maas en Waal. Als herinnering aan die zotte tijden wordt de landelijke rust van akkers en weiden onderbroken door een model glider, een oorlogsmonument en een infobord.

Een bankje in de warme middagzon, een drankje en een voedzame banaan, een klodder zonnecrème, een zanderig baantje langs de grens met Limburg en een landschap uit de ijstijd: we naderen het Zevendal.

Het Zevendal: een oudje uit de voorlaatste ijstijd

Een klein en fijn smeltwaterdal, gevormd tijdens de voorlaatste ijstijd wat alweer zo’n 150.000 jaar geleden is, het Zevendal is terecht een oud dametje. Genesteld tussen de Mookerheide aan de ene kant en de Sint-Jansberg aan de andere kant laat dit mini-natuurgebiedje ons zachte heuvels of stuwwallen zien waar de grond door de gletsjers omhoog werd geduwd. In een bocht van de Zevendalsebaan liggen een paar verdwaalde zwerfkeien, hier gestrand na een lange schuiver vanuit Noorwegen en Zweden.   

De Sint-Jansberg: hoogtepunten op een heuvelrug

Aan een slagboom en een bordje ‘Sint-Jansberg’ gaan we rechtsaf, bos nummer 2 in. Lopen we eerst nog langs de bosrand, al snel leidt het pad ons diep het bos in. We klimmen en we dalen langs kronkelpaadjes en oude holle wegen, langs diepe kloven en geheimzinnige vijvers, langs kabbelende beekjes en moerassige stukjes die zo in een sprookjesboek kunnen. Zien we daar een trol wegspurten? Is dat een kaboutertje onder die vreemde witte paddenstoel?

Statige beuken en grillig gevormde eiken bekleden al eeuwen de steile hellingen van de Sint-Jansberg en kregen in een ver verleden het gezelschap van vochtige elzen- en berkenbosjes. Ooit liep hier een keizerlijke bosbeambte rond die de exploitatie en de jacht in het 250 hectare grote bosgebied controleerde.

De Sint-Jansberg, een Natura 2000- en stiltegebied, is een verborgen parel, een warme groene deken waarin je als wandelaar gekoesterd wordt. Hier worden we blij van, dit is natuur op z’n mooist. En natuurlijk is dit geen berg in de echte betekenis van het woord maar een heuvel of eigenlijk 3 heuvels: de Kiekberg van 76,7 m, de Sint-Maartensberg van 66,1 m en de Sint-Jansberg van 59 m.

Tussen de helgroene varens vinden we een verborgen bankje. Het wordt onze outdoor-lunchplek met lekkere boterhammetjes, een paraplu van blauwe lucht boven de boomkruinen en streepjes zon op ons gezicht. Meer moet dat niet zijn!

Milsbeek: de oude en de nieuwe geschiedenis

Jammer dat die prettige boswandeling al na een paar kilometer eindigt op een vervelend stukje asfalt, richting het dorpje Milsbeek. Ook deze plaats aan de Maas heeft zijn oorlogsslachtoffers gekend. Een infobord over ‘De Bevrijders van Milsbeek’ en het oorlogskerkhof - waar 210 Britse soldaten begraven liggen - herinneren ons vandaag nog aan die WO II van 1940 – 1945.

Op ’t gemakje slenteren we het centrum door. Wandelende dametjes, op z’n zondags met hondje, knikken vriendelijk goeiendag en de terrasjes zijn op z’n Limburgs gezellig druk.  

Na Milsbeek gaat de route verder langs akkers en weiden en boerenweggetjes, voorbij een charmant theehuisje en over een fietspad naar het Genneperhuis.  

'Waar de Eed’le burcht, zo fier en stevig stond is nu een uitkijkpost herrezen.' Dat lezen we op een van de vele infoborden langs het grindpad en inderdaad, na bijna 800 jaar, blijft van de imposante middeleeuwse vesting weinig over. Het verhaal van het Genneperhuis is er een van opkomst en ondergang, bezongen in streekliederen en onsterfelijk gemaakt in talloze gravures en schilderijen.

Aan de monding van de Niers in de Maas, op de kruising van 2 belangrijke wegen en op de resten van een Romeins fort, bouwden de Heren van Gennep ergens tussen 1225 en 1275 hun burcht. Omgeven door grachten ter bescherming, bewapend met kanonnen ter verdediging, het Genneperhuis leek onverwoestbaar tot de 80-jarige oorlog en de Spanjaarden wel erg veel interesse toonden in die strategische plek. Later deden de Hollanders, de Pruisen, de Engelsen en de Fransen het spelletje nog eens over tot het Genneperhuis in 1710 de genadeslag kreeg met een lading springstof van het Franse leger. Wat nog bruikbaar was van de ruïnes werd verzameld om huizen te bouwen in Gennep en om de oevers van de Maas te versterken.

De eens zo trotse burcht werd vergeten, ingepalmd door de tijd en vervallen tot slechts een bergje aarde vol onkruid in de weilanden tussen de Maas en de Niers. Pas in 2009 werden de grachten gerestaureerd, de resten van de dikke burchtmuren zichtbaar gemaakt en bruggetjes en wandel- en fietspaden aangelegd. Het Genneperhuis kreeg uiteindelijk en terecht de status van beschermd rijksmonument en maakt de historiek van wat vroeger was een stuk levendiger voor alle wandelaars die op een zonnige zondagnamiddag komen genieten van dit schoon gelegen stukje natuur.  

Ook wij genieten, van het bochtige riviertje, van de sierlijke zwanen op de grachtjes, van de visser op de oever en van de eindeloze vergezichten. Alle bruggetjes over, alle poortjes gepasseerd, de Rijksweg onder en dan lopen we in 1 rechte lijn naar het eindpunt.     

Gennep: een stadje tussen de Niers en de Maas

Een klaphek brengt ons op de verhoogde dijk langs de Niers met heerlijke koekjesdoos-taferelen van een kerktoren en groene weiden en water en koeien. De dijk af, het smalle steegje met de grappige naam het Melkstraatje in en onder de Nieuwe Poort door, we komen aan in Gennep waar deze Pieterpad-etappe officieel eindigt op de Markt bij het oude stadhuis.

De geschiedenis van dit stadje tussen de Niers en de Maas begint al rond het jaar 800 met een klein houten kerkje op de plaats waar nu de Martinustoren staat. De vestiging kreeg al snel een omwalling met 3 poorten, een naar de Niers, een naar de Maas en een laatste naar de zandheuvels ten zuiden van de nederzetting. Ergens rond 1371 kreeg Gennep ‘stadsrechten’ maar het stadje van nauwelijks 750 inwoners kende een moeizame groei door de verschillende buitenlandse strubbelingen in en om het Genneperhuis en de steeds veranderende machtshebbers. Overstromingen in het Maasdal en grote stadsbranden bezorgden Gennep nog tot het begin van de 19e eeuw koppijn. De annexatie door het nieuwe Koninkrijk der Nederlanden en de aanleg van een snelle rijksweg en een spoorlijn tussen Nijmegen en Maastricht zette Gennep in no time op de landkaart.

Na de moeilijke oorlogsjaren van WO I en WO II is Gennep uitgegroeid tot een stadje met tonnen gezelligheid en een authentiek karakter, van het oude raadhuis met zijn rode luikjes tot de hervormde kerk uit de 17e eeuw, van de kleurrijke winkelstraten tot de relaxte sfeer op het marktplein. Hier smaakt de eerste cappuccino van de dag extra goed en kunnen we tevreden en voldaan terugblikken op een gevarieerde wandeling met veel hoogtepunten.

Grappig detail: van tot 1830 tot 1839 hoorde Gennep bij België waarna het weer grondgebied Nederland werd.  

Na een ontspannen toertje langs de kunstige winkeltjes in het centrum van Gennep zijn we klaar voor de laatste 2,5 kilometer naar onze logeerplek in Ottersum. Over de Niersdijk en langs de buitenwijken van de stad arriveren we een half uur later op Minicamping Looierheide, idyllisch gelegen in het heide- en bosgebied van de Looierheide.

Ons trekkershutje/tuinhuisje, omgeven door groene hagen, klimop en bloemenstruiken heeft zijn eigen picknicktafel en maar 1 opgemaakt bed, communicatiefoutje tussen het Vlaams en het Nederlands! De rust en de fijne omgeving, de wasmachine voor een noodzakelijk wasje, het warme soepje en de voedzame salade … we zijn dat niet-opgemaakte bed zo vergeten!         

Etappe 18 van het Pieterpad is een wandeltocht met een glimlach die ons heeft laten genieten van alles wat wandelen de moeite waard maakt: natuur, cultuur, verrassende uitzichten doorweven met verhalen van de oude Romeinen tot de dag van vandaag. Van Groesbeek en zijn bos, van Klein Amerika tot het Zevendal, van de heuvels rond de Sint-Jansberg, van Milsbeek tot in Gennep, deze tocht is opnieuw een onvergetelijke ervaring!   

Handige tips voor deze etappe

* Trek goede wandelschoenen aan – je zult ze nodig hebben! Op de Sint-Jansberg kan het modderig zijn, zeker in natte periodes. Een waterdichte jas is eveneens aan te raden.

* Horeca onderweg: Eethuis De Diepen (adres: Zwarteweg 60, 6596 MJ Milsbeek) -Bakhuus De Aanloop (adres: Kerkstraat 10, 6596 AL Milsbeek) - Café Het Centrum (adres: Kerkstraat 21, 6596 AK Milsbeek) -   Theehuisje Milsbeek (adres: Bloemenstraat 8, 6596 DT Milsbeek) – Hotel De Kroon (adres: Markt 11, 6591 BZ Gennep)

* Ook nu weer wordt de route goed aangegeven met de wit-rode Pieterpad-markeringen. Volg ze, maar neem altijd een routeboekje of GPS mee voor de zekerheid.

Handige info voor deze etappe

💒 Overnachting Gennep: Minicamping Looierheide - Looiseweg 20, Ottersum

Voorzieningen: gratis wifi (geen keuken – wel gemeenschappelijke douches en wasmachine) / boodschappen voor avondeten, ontbijt en lunch in Gennep (Aldi of Albert Heijn)

🏁 Startpunt etappe: Dorpsstraat 32, Groesbeek  / op 2,6 km van ons logeeradres

🏁 Eindpunt etappe: Markt 1, Gennep / op 2,5 km van ons logeeradres

(Pieterpad-gids deel 2 – etappe 17)

🥾 Totale wandelafstand 22,82 km (inbegrepen 2,6 km van logeeradres naar startpunt etappe + 2,5 km van eindpunt etappe naar logeeradres)

⌚ Totale wandeltijd 5,02 uur (pauzes en lunch niet meegerekend)