Sommige etappes van het Pieterpad zijn van die keurige wandelingen over ellenlange en kaarsrechte bospaden waarbij je kilometerteller vol raakt en je hoofd leeg raakt. Deze van Swalmen naar Montfort is er eentje waarbij je onderweg vooral denkt: wacht, liep ik nu net door een kasteeldecor, een moeras of langs een internationale spoorlijn? Ja dus, dat allemaal en nog veel meer. Etappe 23 heeft ook Limburgse bossen en dorpjes en beekjes en zelfs een stuk Romeinse geschiedenis op het menu staan. Wie op zoek is naar een route vol afwisseling en graag een minder bekend deel van Nederland wil ontdekken, heeft met deze wandeltocht van 23 km dé ideale zaterdaguitstap te pakken. Niet treuzelen, gewoon doen!
Vrolijk en vol energie wakker geworden in onze kleurrijke kamer in onze al even kleurrijke B&B 'Ut Henhoes'. Onze gastvrouw Hen heeft het uitgebreide ontbijt al klaarstaan en een lunch meenemen is geen probleem. Scheelt alweer een paar euro’s op onze 'low budget'-uitgavenrekening. Geen onderonsje met z’n tweeën deze ochtend. Hen heeft nog andere logees. Gisteravond vluchtig dag gezegd tegen meneer en mevrouw Pieterpad maar geen beter moment voor een babbel dan bij de yoghurt en de broodjes met kaas en ei. Het koppel uit Zeeland loopt ook de laatste etappes naar Maastricht, weliswaar met bagagevervoer. Wij doen het stoerder en sleuren als pakezeltjes ons schamel bezit mee. Maar hey, het werkt bepaald inspirerend, het gewicht van die rugzak!
Met het klassieke ‘een prettige wandeldag!’ nemen we afscheid en vertrekken met dat typisch optimistische gevoel aan het begin van een etappe.
Het dorp & het kasteel
Gisteravond nog druk met de opbouw, nu hebben kermismolens en -kraampjes het marktplein van Swalmen veroverd, klaar om vanavond een luidruchtig feestje te bouwen. Tussen de break dance en de trampoline, de rups en de autoscooter valt de wit-rode Pieterpad-markering niet meteen op. Die vinden we uiteindelijk op de parking voorbij de kerk en het vroegere gemeentehuis. De trapjes af, nog een keer de Swalm over en we zijn gestart!
Al snel laten we de huizen van Swalmen achter ons en duiken het Limburgse landschap met zijn veldwegen, hagen en bossen in. Onbewust praat je stiller om de natuur niet te storen! Een smal paadje tussen hoge bomen verrast ons aan het eind met het eerste hoogtepunt van de dag: Kasteel Hillenraedt. Deze statige en sierlijke en opvallende waterburcht, omgeven door echte slotgrachten, staat al sinds de 14e eeuw langs de Eppenbeek, in het zicht van eindeloze weidelanden en akkers. De sfeer van elegantie en luxe zweeft nog rond de gebouwen en je gaat bijna automatisch denken: waar zijn de koetsen en de lakeien? Waar de adellijke dames? En zie ons hier lopen, absoluut niet gekleed op deze chique omgeving! Geen champagne en kaviaar maar water en boterhammen in de rugzak!
Een plechtige oprijlaan met indrukwekkende lindebomen, een massief poortgebouw dat enkel over een brug te bereiken is, een voorhof met schuren en stallingen en opmerkelijke blauw-witte deuren en luiken (kenmerkend voor alle pachtgebouwen die bij het kasteel horen), klassieke tuinen en een park in Franse stijl … het zal niemand verbazen dat het kasteel een beschermd rijksmonument is. Jammer voor de cultuurliefhebbers maar deze historische plaats is niet toegankelijk voor het publiek. Hillenraedt wordt nog altijd bewoond door de afstammelingen van de 14e-eeuwse eigenaars. Gelukkig mogen we de bossen van meneer de graaf wel in!
Aan de overkant van de weg mag je het pittoreske huisje tussen het groen niet missen. De verbouwde schuur uit 1745 kan zo in een sprookjesboek.
Een houten poort geeft toegang tot een lange dreef met hoge beuken. Het Pieterpad voert ons dwars door het Hillenraedts bosgebied, langs rechte paden waar ooit vossenjachten werden gehouden. Geen jagers of vossen te bespeuren vandaag, wel een vreemde verschijning in de vorm van een stenen wegkruis met bronzen Jezus gevat in een zonnestraal. Oh ja en vreemde paddenstoelen als vliegende schotels met decoratieve witte rand, die komen we ook tegen.
Huis Zuidewijk Spick
Het bos uit, het dorpje Boukoul uit (waar we niet door maar in een bocht langs liepen), een asfaltweg op en terug de natuur in. Ergens ligt hier nog een stuk Romeinse heirbaan, de Via Traiana. Heel bijzonder, onze voetstappen bovenop Romeinse voetstappen!
Voorbij een waterplas merken we het 2e monumentale gebouw van de dag op: kasteelboerderij Zuidewijk Spick. Deze 15e-eeuwse adellijke boerderij werd oorspronkelijk gebouwd als ‘spieker’ of versterkt huis met grote graanzolder en behoorde als pachthoeve tot het Kasteel Hillenraedt. Helaas ook niet toegankelijk voor het publiek want na jarenlange zorgvuldige restauratie is Huis Zuidewijk Spick in gebruik als vakantiehuis. Met zijn brede (originele) buitengracht en vijver vol waterlelies, een poortgebouw en boogvormige toegangsbrug staat dit imposante complex stevig verankerd in het landschap. Een goed voorbeeld van menselijke activiteit in een landelijke omgeving en terecht op de lijst van beschermde historische buitenplaatsen.
Spickerbroek & Maalbroek
Voorbij Zuidewijk Spick nemen we de richting Spickerbroek en Maalbroek. En ‘broek’ betekent hier geen kledingstuk maar een ‘nat gebied dat regelmatig overstroomt’. Het bordje ‘betreden op eigen risico’ aan het draaihek zegt genoeg! Toch valt dat risico reuzegoed mee. Het heeft natuurlijk amper geregend de laatste weken.
Het ‘1 voet brede’ paadje kronkelt langs de Eppenbeek, gaat langs weiden en akkers en door veepoortjes, slingert langs slapende Galloway koeien en wuivend riet. Soms open, soms bebost, met af en toe het verre geruis van het stedelijke leven op de achtergrond. Zo dicht bij de stad hangt hier merkwaardig veel rust in de lucht. We stappen vanzelf trager, ademen dieper en vullen onze neus met vroege herfstgeuren.
De IJzeren Rijn
Dag niet zo nat broekterrein, het was een fijne beleving maar nu staan we opnieuw op een asfaltweg. Onder de N280 door (hier komen die verkeersgeluiden vandaan) volgen we een rustig baantje met een veerooster, slaan rechtsaf een klaphek door en een graspad op dat de grillige loop volgt van de Spickerbroeklossing.
De nabijheid van de A73 snelweg aan onze rechterkant is echt een minpunt op dit deel van de route. Het gezoem van én de N280 én de A73 aan de rand van grootstad Roermond zorgt voor storende muziekjes en leidt ons af van het zicht op de Maasnielderbeek die zich een oude Maasbedding heeft toegeëigend.
Onderweg kruisen we de IJzeren Rijn: een historische spoorlijn met een naam die klinkt als de titel van een Jommekes boek. Het is een bizar stukje landschap: roestige en overwoekerde sporen zonder slagboom en zonder trein. Ooit werd de lijn gebruikt voor goederenvervoer tussen de haven van Antwerpen en het Duitse Ruhrgebied. In 1991 echter reed de laatste trein op de IJzeren Rijn. Een deel van het traject op Nederlands grondgebied loopt namelijk door een Nationaal Park en onze Noorderburen willen geen rook en roet in een waardevolle natuurstreek. De absurde realiteit, lieve lezer, is dat België en Duitsland nog steeds delen van de lijn gebruiken. De sporen opbreken is daarom geen optie en zo blijft de IJzeren Rijn stilzwijgend verder roesten tot de politieke soap wordt opgelost.
Melick & het Roerdal
Minpunt nummer 2 volgt na een voetgangerstunnel onder (alweer) een drukke provinciale baan, dwars door één van de industriezones aan de rand van Roermond. De fabrieken, de tankstations en het containeropslagterrein kunnen we godzijdank al snel verlaten om via een fietspad door de velden richting Melick te gaan.
Het dorpje aan de rand van het Roerdal ligt er slaperig bij op deze zaterdagnamiddag. Veel valt er niet te zien. Geen gezellig dorpsplein, geen leuke huisjes maar de saaie bouwstijl van de naoorlogse jaren. Blijkbaar zijn veel dorpen in dit deel van Limburg platgebombardeerd tijdens WO II.
Ook in het buitengebied van Melick valt er weinig te beleven. Nog steeds asfalt onder onze voeten, nog steeds een vlak eentonig landschap van weiden en akkers. Een bankje is welkom en dat staat vlakbij de archeologische vindplaats van een Romeins villaterrein. Melick lag in de Romeinse tijd op de weg van Xanten naar Heerlen-Aken. Wie weet vinden we straks een nog-niet-ontdekte Romeinse schat?
Het graspad met de plezante naam ‘Hazenpad’ belooft ons een avontuurlijk tochtje langs het water van de Roer. Uiteindelijk stelt het avontuur weinig voor en daar is alweer een flink stuk asfalt dat ons over het fietspad langs de N293 naar Sint Odiliënberg brengt.
Sint Odiliënberg & ’t Sweeltje
Sint Odiliënberg is zo’n plaatsnaam die al mooi klinkt nog vóór je er bent. Het ademt geschiedenis. Die geschiedenis begint in de 8e eeuw met Wiro, Plechelmus en Otgerus, 3 Angelsaksische monniken die aan de Petrusberg een abdij stichtten. De middeleeuwse abdijkerk werd in de loop der eeuwen een aantal keer vervangen, verbouwd en gerestaureerd tot een schitterende basiliek in romaanse stijl. Op een heuveltje aan de rand van het dorp en aan de oevers van de rivier de Roer, schilderen de 2 slanke torens van de Basiliek van de H.H. Wiro, Plechelmus en Otgerus een prachtig tafereel.
Het kleine maar charmante dorp ligt als een dikke komma in het groene Limburgse landschap, pal op het populaire Pieterpad. Met een aantal fietsroutes rond het dorp is Sint Odiliënberg één van die verborgen pareltjes in een minder bekend deel van Nederland.
Weetje: naast de basiliek staat de Onze-Lieve-Vrouwekapel die dateert uit de 11 of 12e eeuw en tot de jaren 1680 dienst deed als parochiekerk. Zowel de kapel als de basiliek staan op de rijksmonumentenlijst.
De weg maakt een bocht rond de basiliek en slaat dan een ‘eigen weg’ in tussen 2 stenen pilaren. De lange oprijlaan hoort bij Landgoed Hoosden, een natuurgebied in het dal van de Roer. Een heel afwisselende wandeling tussen elzenbroekbosjes en naald- en loofbomen.
De buitenrand van Sint Odiliënberg stuurt ons langs maïs- en zonnebloemvelden en langs een wit hoevetje met weelderige tuin een onverhard pad op, het bosgebied door van ’t Sweeltje. Het is een fijn stukje route om even te genieten van ons stapritme: 3 tellen inademen, 3 tellen uitademen. We worden er helemaal zen van op de zanderige paadjes in deze oude stuifduinengordel.
Een schuilhut biedt plaats aan rustende fietsers en wij mogen het bankje delen met een (hoogbejaarde) wandelaar uit Montfort dat blijkbaar ‘slechts’ 3 kilometer verderop ligt.
De Vlootbeek & de Romeinse schat
De Vlootbeek kruist ons Pieterpad en vormt een keurige lijn langs de grens van ’t Sweeltje. Ze klinkt bescheiden, dit beekje, maar dat is precies de charme ervan: het landschap is hier net wat zachter, alsof iemand een filter op de omgeving heeft gezet.
We steken een houten bruggetje over, gaan een houten trapje op, openen en sluiten een poortje en … vinden met een beetje geluk nog een deel van de Romeinse schat die hier in 2009, in het dal van de Vlootbeek, werd ontdekt. Een aantal uitvergrote afbeeldingen van de in totaal 65 zilveren en 6 gouden opgegraven munten zijn te zien in dikke rotsblokken in de graskant langs de vindplaats. Wie zou hier zijn Romeinse muntjes zo’n 2000 jaar geleden begraven hebben?
Eindpunt Montfort
En dan is er Montfort. Je merkt het altijd: aankomen in een eindpuntstadje voelt alsof je een behoorlijke expeditie hebt volbracht, ook al is het ‘gewoon’ een wandeling. We mogen onszelf officieel feliciteren, onze Strava-app uitzetten en onze wandelschoenen vergeten tot morgenochtend.
Een fijn welkom met Limburgse vlaai en huisgemaakte limonade op ons logeeradres B&B 'De Botervlieg' net buiten het centrum van Montfort laat ons de laatste lastige asfaltmeters snel vergeten.
Voor het avondeten trekken we naar het dorpscentrum, naar café ‘Biej De Vogel’ op aanraden van onze B&B gastvrouw. En daar op het terras zien we meneer en mevrouw Pieterpad van deze ochtend terug. Er wordt gewuifd en dag gezegd en dan genieten we van een overvloedige salade en een deugddoende steak met frietjes om de dag mee af te sluiten.
De etappe Swalmen–Montfort is een heerlijke mix van statig (het kasteel en de kasteelhoeve), stil (de broekgebieden en de beekjes), stoer (de IJzeren Rijn) en geschiedenis (Sint Odiliënberg). Echter ook (het mag gezegd) met enkele minpunten (drukke wegen en een industriezone). Maar je krijgt natuur, dorpjes en rivierlandschap in één wandeling met genoeg afwisseling om je hoofd leeg te maken en genoeg details om je onderweg af te vragen waarom je niet eerder begonnen bent aan het Pieterpad.
Handige tips voor deze etappe
* Neem voldoende water en snacks mee, want onderweg zijn er niet overal horecagelegenheden.
* Draag stevige, waterdichte wandelschoenen: het pad loopt langs broeklanden en rivieren, dus natte voeten zijn geen uitzondering.
* Check vooraf het weerbericht, want het parcours kan bij regen behoorlijk modderig worden. Een regenjas en eventueel een extra paar sokken zijn geen overbodige luxe.
* Neem een powerbank mee voor je smartphone, zodat je kaart en routebeschrijving altijd bij de hand hebt. Zo kun je zonder stress van de route genieten.
* Plan je pauzes: Melick en Sint Odiliënberg zijn ideale plekken om even te pauzeren. Vergeet niet om af en toe gewoon te blijven stilstaan, te genieten van het uitzicht en te luisteren naar de stilte!
Handige info voor deze etappe
💒 Overnachting Montfort: B&B ‘De Botervlieg’ – Zandstraat 55, Montfort
Voorzieningen: ontbijt en lunch, wifi, koffie, thee, wijn, bier, fris, snacks en vers fruit, ontvangst met Limburgse vlaai – geen kookgelegenheid in de B&B
Boodschappen: Plus - Kampweg 4, Montfort (op 15 min stappen van de B&B)
Avondeten: Biej de Vogel - Markt 21, Montfort
🏁 Startpunt etappe: Markt 5, Swalmen / op 120 m van ons logeeradres
🏁 Eindpunt etappe: Dijk 1, Montfort / op 900 m van ons logeeradres
(Pieterpad-gids deel 2 – etappe 23)
🥾 Totale wandelafstand 23,60 km (inbegrepen 120 m van logeeradres naar startpunt etappe + 900 m van eindpunt etappe naar logeeradres)
⌚ Totale wandeltijd 5,23 uur (pauzes en lunch niet meegerekend)
Reactie plaatsen
Reacties